Alım Garantisi Dolan YEKDEM Santralleri ve Gelecek Senaryoları

On yıllık alım garanti süresi dolmuş olan YEKDEM Güneş Enerjisi Santrallerinde üretilen enerji, PTF üzerinden saatlik olarak hesaplanarak satılmaktadır.

PTF’nin öğle saatlerinde dağıtım bedelinin altına düşmesi, santral sahipleri için dezavantajlı bir duruma yol açmaktadır. Böyle bir durumla karşılaşıldığında, genellikle santralin kesici üzerinden durdurulması yöntemine başvurulmaktadır. Fakat bu yöntem hem operasyonel hem de ekipman açısından risk taşımaktadır. En doğru ve güvenli çözüm; bu koşullarda santrali Solarify SCADA sistemi üzerinden, inverter bazlı olarak durdurmak, böylece santralin teknik ve malî zarara girmesini engellemek olacaktır.

Alım Garanti Süresi Dolan YEKDEM Santralleri için;

• Kapsamlı teknik denetim gerçekleştirilerek kayıpların detaylı bir şekilde hesaplanması, simülasyonların oluşturulması ve santrale özgü reçetenin oluşturulması,
• Santrale uygun finansal çözümler sunulması,
• Mevcut santralin yayımlanacak mevzuatlar doğrultusunda gelecek senaryolara hazırlanması,
• Gerekli iyileştirmelerden sonra İşletme&Bakım ve Enerji Yönetimi kapsamına alınması gerekmektedir.

Alım Garanti Süresi Dolan Santrallerin Mevzuat Güncellemesi ile Lisanslanması

Süresi dolmuş olan santral için her ne kadar Solarify Enerji Yönetimi ile yaklaşık %35’lik bir gelir artışı olsa da dağıtım bedellerinin çok yüksek (yaklaşık 3,9$-cent/kWh) olmasından dolayı yatırımcılar için yeterli bir gelir kaynağı sağlayamamaktadır.

Santral lisanslama işlemi gerçekleştirildiğinde, dağıtım bedeli (yaklaşık olarak 0,55$-cent/kWh) düşeceği için getirisi daha yüksek bir yatırım olarak görülmektedir. Bunun yanısıra Lisanssız YEKDEM Santralleri için Lisanslama Bedeli henüz belirlenmiş değildir.

Lisanslama İşlemi Gerçekleştirilmeden Önce;

• Kapsamlı teknik denetim gerçekleştirilerek kayıpların detaylı bir şekilde hesaplanması, simülasyonların oluşturulması ve santrale özgü reçetenin oluşturulması,
• Santrale uygun finansal çözümler sunulması,
• Mevcut santralin lisanslı santrale uygun bir şekilde hazırlanması,
• Gerekli iyileştirmelerden sonra İşletme&Bakım ve Enerji Yönetimi kapsamına alınması gerekmektedir.

YEKDEM Santrallerinin Lisanslı veya Lisanssız Olarak Enerji Depolama Sistemlerine Geçmesi

Tüm senaryolar değerlendirildiğinde; enerji depolamasistemlerine geçiş hem sistem verimliliği hem de gelir optimizasyonu açısından, artık bir tercih değil; sektörün kaçınılmaz geleceğidir.

PTF’nin baskılanması ve henüz negatif fiyatlamaların uygulanmaması nedeniyle her ne kadar “bire-bir” (1 MWe–1 MWh) depolama sistemleri günümüzde daha avantajlı ve hızlı geridönüşlü görünse de ilerleyen dönemlerde negatif fiyatların devreye girmesi ve PTF üzerindeki baskının kalkmasıyla birlikte “bire-iki” (1 MWe–2 MWh) kapasite oranının tercih edilmesinin, geleceğe yönelik daha verimli ve ekonomik bir çözüm olacağı öngörülmektedir.

Enerji Depolama Sistemine Geçmeden Önce;

• Kapsamlı teknik denetim gerçekleştirilerek mevcut santralin depolama sistemi için uygunluğunun değerlendirilmesi,
• Geçmiş üretim değerlerine uygun fizibilite çalışmalarının hazırlanması,
• Yeni bir yatırımdan dolayı fizibilite raporları ile finansal çözümler sunulması,
•  Çalışmalardan sonra mevcut santralin İşletme&Bakım ve Enerji Yönetimi kapsamına alınması gerekmektedir.

YEKDEM Santrallerinin Toplayıcılık Portföyüne Katılımı.

Elektrik Piyasasında Toplayıcılık Faaliyeti, 17 Aralık 2024 tarihinde 32755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra başlamıştır.

Süresi biten YEKDEM santrallerinin Toplayıcı portföyüne geçmesinin Yatırımcılar açısından en büyük avantajı, dengesizlik maliyetlerinin Toplayıcı tarafında olması ve açma-kapama işlemlerinin Toplayıcı tarafından gerçekleştirmesi olarak görülmektedir. Her ne kadar bu durumlar, bir avantaj olarak görülse de Toplayıcı tarafından elde edilen gelirin düşük olması, Yatırımcı tarafında hala dezavantajlı bir durum olmayı sürdürmektedir.

YEKDEM Santrallerinin Devri

Günümüzde, YEKDEM süresi dolan veya sonlanmaya yakın santrallerin devri sıklıkla görülmektedir. Bu durumda “Alıcı” ve “Satıcı” taraflar için bazı soru işaretleri doğmaktadır. En önemli soru işareti; bu santrallerin Yönetmeliğin* 5/1.h bendi kapsamında kullanılıp kullanılamayacağıdır.

Tüketim tesisi ile YEKDEM santralinin aynı EDAŞ bölgesinde bulunması, her ne kadar “5/1.h” benzeri bir modeli sunuyor gibi görünse de saatlik mahsuplaşma nedeniyle santral tarafından üretilen her birim enerjiye karşılık, tüketim tesisinin aynı saat diliminde enerji çekmesi gerekmektedir. Aksi hâlde, tüketilmeyen enerji PTF üzerinden değerlendirilecek ve yüksek dağıtım bedelleri nedeniyle yatırımın verimliliği önemli ölçüde düşecektir.

Bir diğer soru işareti ise; Enerji Piyasasındaki belirsizlikler nedeniyle gelecekteki senaryoların net olarak kestirilememesidir. YEKDEM santrali satın almak isteyen Yatırımcıların, yatırım yapacakları tesis hakkında hem teknik hem de finansal açıdan kapsamlı bilgiye sahip olmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda, yapılacak yatırımın tüm olası senaryolarının ayrıntılı şekilde analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır.

YEKDEM Santrali devrinden önce;

• Kapsamlı teknik denetim gerçekleştirilerek santralin mevcut performansının hesaplanması,
• Gerekli simülasyonlar ve tasarımlar yapılarak santrale özgü reçetenin oluşturulması,
• Satıcı için optimum, Alıcı için ise doğru yatırım bedelinin belirlenmesi,
• Santralin gelecekteki karşılaşabileceği olası senaryoların değerlendirilmesi gerekmektedir.